مدیران مدارس ابتدایی- مصلح -شهریار 1

انگیزش و انگیزه سازی -  ایده های جدید طرح های اضافی  !

در جلسه ی مدیران ابتدایی یکی از محور ها شرکت کرده بودم . در این جلسه مسائل مختلفی بیان شد که از جمله ی آنها  فراوانی کارها ، مشکلات مربوط به معلمان  و نحوه ی کار کرد آنان ، مشکلات دانش آموزان ضعیف و مسایلی از این دست بود که حتما سر گروه محترم آن مباحث را در وب سایت گروه خود خواهد آورد . آنچه قابل تامل است وقتی من هم موضوع انگیزش را که موضوع منتخب گروههای آموزش سازمان است، را به اطلاع همکاران رساندم و حاشیه های آن را توضیح دادم به مزاج بعضی از همکاران خوش نیامد . آنها به تصور آنکه این بحث من مصداق " طرح های جدید  ایده های اضافی " است   آن را به سخره گرفتند و گفتند مگر معلمی که دوشیفت کار می کند می تواند انگیزه داشته باشد ؟ یا دانش آموزان ضعیفی که و... چون جلسات نباید محل مناظره افراد شود لذا از ادامه ی بحث منصرف شدم و ضمن توضیح این مطلب که این امر طرح جدیدی نیست بلکه فقط تاکیدی بر کار های ماست وهر کس که مثلث : دانش آموز –معلم – خانواده ها را نا دیده بگیرد و یا فعالیت های خود را بر آنها  متمرکز نکند   بدون شک یا اولویتها را در انجام کارها نمی شناسد ویا می خواهد به  بهانه ی  فراوانی کارها از انجام آنهاشانه خالی کند که البته این امری باور نکردنی است . چرا که تلاش خستگی ناپذیر همکاران نشان از اشتیاق آنها به انجام کارهای مفید است . به نظر می رسد که برخی از همکاران کمی در اظهار نظر عجله می کنند و اگر دقت بیشتر شود مقصود حاصل خواهد شد .انگیزه سازی از سوی مدیر ، سر آغازی برای ایجاد نشاط و شادمانی در مدارس است . اگر ابعاد آن شناخته شود و با هر بضاعت و توانی که داریم برخی از آنها را عملیاتی کنیم بخش مهمی از ماموریت مدیریتی خود را به سامان رسانده ایم.          

 جشن تلاش در آستانه ی عید غدیرخم

عید غدیر ، یاد آور تلاش دو خورشید نام آور اسلام برای نجات بشریت ورستگاری انسانها حضرت محمد (ص) و علی (ع) است .علی (ع) اولین مردی بود که به محمد (ص) ایمان آورد و در هنگام هجرت او از مکه به مدینه، خطر مرگ را به جان خرید و در بستر او خوابید . و پیامبر (ص) در غدیر خم ، بر دستان خود علی (ع) را بالا برد تا وصی او  برای رهبری جامعه ی اسلامی تعیین گردد. تا امت اسلامی بدون رهبر نماند. ودر مقام علی (ع) می فرماید:  من شهر علمم وعلی دروازه ی آن . هر کس می خواهد وارد شهر علم شود باید از در آن وارد شود. وچه بی معنا ست اگر محمد (ص) را بدون علی (ع) و علی (ع) را بدون محمد (ص) بخوانند .این دو چهره ی درخشان اسلام ، دو حبل محکم الهی برای مسلمانند تا در تمام امور خویش به آنها تاسی کنند و مانند آنان بر دانش ودانایی مداومت ورزند . تا غفار غفلت و جهالت سبب ذلت و تحقیر مسلمانان نشودو راستی ودرستی را ستون زندگی خویش قرار دهند که دروغ و دورویی و ریا چاپلوسی  در نزد آنان  منفور است.

علی (ع) ، منادی بزرگ عدل و عدالت بود و هرگز برای برقراری عدالت با احدی کوتاه نیامد . وی چنان چنان نسبت به مقام های دنیوی بی اعتنا بود که می فرمود : به خدا قسم مقام های دنیوی در نزد من بی ارزش تر ، منفورتر وپست تر از آب چرکینی است که از بینی بز یرون می آید.

نهج البلاغه که حضرت امام خمینی (ره) آنرا بزرگترین دستور زندگی مادی و معنوی و بالاتر ترین کتاب رهای بخش بشر بعد از قرآن می داند ،کتابی است که نباید مطالعه ی آن را فراموش کرد .

در شرایطی که یاد گیری و تعمیق آموخته ها زمینه ایی برای ایجاد نهضت علمی کشور محسوب می شود ، وبرای آنکه دانایی در پرتو ایمان  به خدا، باید محور فعالیت  علاقمندان به حضرت علی (ع) در زندگی قرار بگیرد ، چه بهتر که از مدارس شروع کنیم .و برای دانش آموزان یک ضرب الاجل مشارکتی یادگیری ، با حضور سبز خانواده ها تعیین کنیم . و چه مناسبتی بهتر که در ایام دو عید بزرگ اسلامی  عید قربان و عید غدیر خم ، این فعالیت راآغاز کنیم .  به بچه ها بگوییم هر کس در هرکجا که هست اگر تلاش کند و حتی یک قدم جلو بیاید در این جشن شرکت می کند و جایزه می گیرد . خانواده هایی  که در این نهضت علمی به فرزندان خود کمک کنند و معلمینی که بتوانند در این مدت با ارائه ی راه های نرفته،یاد گیری را مطلوب تر و موثر تر نمایند نیز تشویق شوند .منظور از تشویق ، دادن جوایز با معیار های مادی بالا نیست بلکه  با مبالغ اندکی هم می توان از زحمات کارکنان و تلاش دانش آموزان وخانواده ها قدر دانی و آنها را با مدرسه همراه کرد .باشد که این جشن تلاش ، مقدمه ایی برای پیوند مناسبت های مذهبی و فعالیت های  زندگی ماگردد تا در عصر حاضر ما نیز سهمی در تولیدات علمی و در رفع نیاز های آینده کشور خود داشته باشیم.

انتقاد پذير باشيم يا فقط انتقاد كنيم؟

خداوندهرفردرابايك ويژگيهايي خاص خلق كرده است .اين ويژگيهاممكن است براي افراد جنبه ي مثبت ويا منفي داشته داشته باشد.اگر ويژگيهاي فوق سازگار با محيط و موقعيت اجتماعي و يا كاري فرد باشد مثبت تلقي مي گردد و اگر برعكس باشد منفي و يك نقطه ضعف محسوب مي شود .افرادي كه خود را دائما در بوته ي نقد ونقادي قرار مي دهند ،و رفتارها و كاركردهاي سلوكي خودرا محك مي زنند و با معيار هاي تعيين شده بررسي مي كنند ، قطعا از خود آگاهي بيشتري برخوردارند . وبا نقد ونقادي سازگار واز آن بعنوان  وسيله ايي براي رفع نقايص رفتاري و ويژگيهاي مورد نظر استفاده مي كنند . اين گونه افراد از سنجش خود توسط ديگران هراسي ندارند ودر  ارزشيابي  خود مشكلي نمي بينند.  بدون شك هيچ كس كامل   نيست  . پيامبر (ص)مي فرمايد :   مومن ،آيينه برادر مومنش است . شايد اين بدان معنا باشد كه باز خورد رفتار خود را در ديگران ببينيم و به رفع عيوب خود بپردازيم .

در محيط هاي كاري كه مسئوليت يك مجموعه با ماست ، نقد شدن ونقد كردن امري مهم و داراي اهميت است . اگر چشمان خود را بر اشكالات كاري افراد ببنبديم ، آن مجموعه به كم كاري و بد كاركردن عادت مي كند و هر گاه مورد ارزيابي و سنجش قرار بگيرد ، به شدت آشفته مي شود و نمي تواند ضعف هاي خود را بپذيرد و توقع بي نقص بودن  را در رويه ی  گذشته جستجو مي كند . البته نقد با عيب جويي فرق مي كند . افرادي كه نقد مي كنند ، بايد توانايي انتقال نقد براي حل مشكلات را داشته باشند و خود نيز از نقادي درست ،استقبال كنند . هر گز نمي توان محيطي را با نقد هاي يك طرفه ، مغرضانه ، ضعيف وبي ربط ساخت و ساماندهي كرد.افراد ي كه نقد مي كنند بايد دانش لازم بر اي بررسي دقيق وشناخت كامل همه ي ابعاد آن موردرا داشته باشند . وقتي ما مي خواهيم به معلمي بگوييم اين روش شما در برخورد با اولياء نا درست است ، اين بيان نبايدفقط جنبه ي امري و نظارتي داشته باشد.  بلكه مدير توانمند مي تواند با استدلاهاي قوي و قابل فهم ، گفتماني روشن داشته باشد تا هرگونه عيب جويي و قرض ورزي در آن محو شود وهدف اصلي نقد كه همانا اصلاح امور وبهبود كارهاست محقق گردد.  

در برخي موارد، تصور مي شود كه اگر به ديگران فرصت ابراز نظر و انتقاد بدهيم،جسارتشان بيشتر مي شود و يا از قدرت ما كاسته خواهد شد . اين تصور نمي تواند درست باشدزیرا روابط انسانی در پرتو نقد صحیح بالنده و شکوفا می گردد. اگرنقد دیگران به گونه ایی باشد که هدف سازنده و روشنی را با خود یدک بکشد ، دیگر کسی از نقدیک مسئول و یا  فرد دانا ودلسوز رنجیده نمی شود .

اگر د رمحیط های کاری از انتقاد سازنده استقبال نشود چه خواهد شد ؟ اولین چیزی که از این امر اتفاق می افتد ، رونق چاپلوسی و تملق و انجام امور و کارها به شکل وارونه و دلسردی افراد کار آمد و کار دان است . وقتی یک روش ویا رفتار شغلی اشتباه باشد ، بدون آنکه قصد تحقیر دیگران را داشته باشیم موظفیم آن عیب را برای بررسی برجسته سازیم جلوی آسیب های ناشی از آن گرفته شود .

افرادی که از نقد و نقادی گریزانند ، نمی توانند خود را مستبد وخود رای ندانند.نقد راه های گوناگون رسیدن به هدف را بیان می کند ، خلاقیت ها را زنده می سازد و به اصل مشورت واحترام به اندیشه های دیگران ، توجه می نماید .     

هر گونه برداشت از این مطلب با ذکر منبع بلا مانع است .